Εύχρηστα και προσβάσιμα blogs. Πως;

Πόσο εύκολα περιηγούνται και βρίσκουν πληροφορίες(ή δε βρίσκουν) οι αναγνώστες ενός blog; Βλέπουν τι γράφετε καταρχήν έτσι όπως έχετε διαλέξει συνδυασμό χρωμάτων background και γραμματοσειράς;

Το μέγεθος της γραμματοσειράς στα άρθρα του blog σας είναι όσο μικρό παίρνει. Ξέρουν οι αναγνώστες, μπορούν δηλαδή να χρησιμοποιήσουν τον browser για να μεγαλώσουν τα γράμματα(Ctrl + ρόδα ποντικιού); Μήπως δεν επιτρέπεται καν να μεγαλώσουν λόγω σχεδιασμού(stylesheet);

Αυτά και άλλα ερωτήματα είχα στο μυαλό μου όταν θυμήθηκα τις έννοιες web usability και accesibility.

Usability

Usability είναι ποιοτικό χαρακτηριστικό που μετράει πόσο εύκολη είναι η χρηση κάποιας διεπιφάνειας(πχ του blog σας). Η λέξη "usability" επίσης αναφέρεται στις μεθόδους που μπορούν να επιστρατεφτούν για την βελτίωση της "ευκολίας χρήσης" κατά το σχεδιασμό-ή φαντάζομαι και ανασχεδιασμό(πχ ενός blog).

Η usability αποτελείται από

• Learnability: Πόσο εύκολο είναι οι χρήστες(αναγνώστες) που πρωτοσυναντάνε το blog μας να μπορούν να κάνουν απλά πράγματα(πχ περιήγηση σε παλιά άρθρα, εγγραφή στο blog με διάφορους τρόπους, επικοινωνία με τον blogger, search box κλπ)
• Efficiency: Από τη στιγμή που ο χρήστης έμαθε για αυτές τις λειτουργίες, πόσο γρήγορα μπορει και να τις εκτελεί.
• Memorability: Αν ο χρήστης επανέλθει μετά από καιρό στο blog, πόσο εύκολα επανακτά τις ικανότητες χρήσης των διαφόρων λειτουργιών του blog σας.
• Satisfaction: Πόσο ευχάριστο είναι για το χρήστη το να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο layout και τις λειτουργίες του μπλογκ.

Στο ίντερνετ, αν οι χρήστες δυσκολεύονται να περιηγηθούν ή και να χρησιμοποιήσουν τις διάφορες λειτουργίες του blog σας φεύγουν αμέσως. Αν οι χρήστες δεν καταλάβουν τι προσφέρει το blog σας και τι να περιμένουν από εσάς φεύγουν. Αν οι χρήστες χαθούν μέσα στο blog σας φεύγουν. Αν το άρθρο σας δεν διαβάζεται εύκολα ή και δεν απαντάει στο ερώτημα των χρηστών(πχ στο google έχει βάλει λέξεις κλειδιά και βρήκε το άρθρο σας) φεύγουν.

Οι χρήστες στο ίντερνετ είναι πολύ γρήγοροι και εντελώς ανυπόμονοι. Δεν τους νοιάζει, αν δεν το βρουν σε εσάς θα το βρουν σε 10 άλλους. Σκανάρουν πολλοί τα κείμενα, οπότε οι λίστες(definition lists) και οι υπότιτλοι(h tags) στα άρθρα μερικές φορές βοηθούν(αν είναι κάπως μακρύ άρθρο).

Τώρα καλό θα είναι να βρείτε 5 φίλους ή γνωστούς που δεν έχουν επισκεφτεί το blog σας άλλη φορά. Θα τους βάλετε έναν έναν να κάνουν κάποια πράγματα στο μπλογκ σας. Να χρησιμοποιήσουν τις λειτουργίες του blog, να περατώσουν κάποια ενέργεια, να ψάξουν για κάτι, να γραφτούν, να σας στείλουν μήνυμα, να βρουν το προφίλ σας κλπ κλπ.

Όλα αυτά θα γίνουν ενώ εσείς είστε δίπλα από τον φίλο σας και παρακολουθείτε. Δεν μιλάτε, δεν βοηθάτε. Σιωπή.

Σημειώστε τι κάνει, γιατί αργεί, τι δεν πάει καλά με το blog σας. Διότι κάτι δεν πάει καλά με ευτό, αυτός που έχετε δ'ίπλα είναι ο εν δυνάμει αναγνώστης του μπλογκ. Άλλοι 1000 υπάρχουν σαν κι αυτόν.

Web Accesibility

Λίγα λόγια για το accesibility. Τώρα αυτό είναι σχεδόν επιστήμη. Κανονικά χρειάζεται γνώσεις xhtml κλπ αλλά θα δούμε τουλάχιστον μερικά πάγματα που μπορούμε αν θέλουμε να διορθώσουμε στο blog μας.

Web accesibility είναι η πρακτική να σχεδιάζουμε ιστοσελίδες προσβάσιμες από όλους τους ανθρώπους. Αυτό συμπεριλαμβάνει και τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες.

Για παράδειγμα το κείμενο στο blog μας να είναι ευανάγνωστο

• όχι πολύ μικρά γράμματα
• αν είναι μικρά τα γράμματα, να μπορούν να μεγαλώσουν ή με κάποιο stylesheet που παρέχουμε εμείς(ένα κουμπάκι "larhe text") ή με τη χρήση του browser από τον ίδιο τον χρήστη
  
• όχι περίεργοι συνδυασμοί χρώματος backround και χρώματος κειμένου-πχ όχι μαύρο background και κόκκινα γράμματα ή ασπρο background και ανοιχτό γκρίζο χρώμα κείμενο, μαύρο background και σκούρο γκρίζα γράμματα κλπ κλπ
  

Παράδειγμα δεύτερο, οι φωτογραφίες στα άρθρα, με κλικ, να μεγαλώνουν αρκετά και να συμπληρώνουμε πάντα το Alt="" που θα βρούμε στο HTML του άρθρου μας(γράφουμε μια φράση, μέσα στα κενά εισαγωγικά, που αναφέρει τι βλέπουμε στην εικόνα. Το ακούνε οι τυφλοί αναγνώστες που χρησιμοποιούν ειδικό reader. Επίσης, όσοι αναγνώστες έχουν απενεργοποιήσει τη δυνατότητα απόδοσης του browser φωτογραφιών, θα δουν τη φράση σας. Επίσης χρήσιμο για το Google. Και τέλος οι χρήστες του Internet Explorer το βλέπουν ώς tooltip όταν κάνουμε mouse-over πάνω στη φωτογραφία.

Τα link(σύνδεσμοι) στο άρθρο να διαφοροποιούνται από το υπόλοιπο κείμενο(πχ υπογραμμισμένα(για τους color blind)), να είναι κάπως σαν φράσεις παρά λέξεις. Πχ, μην κάνετε λινκ το "εδώ" στη φράση "εδώ βλέπουμε κι άλλες πληροφορίες για το θέμα Χ" αλλά κάντε λινκ όλη τη φράση. Αυτό μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους με προσωρινές ή μόνιμες δυσλειτουργίες στο χέρι. Θα κάνουν κλικ πιο εύκολα μια μακριά φράση παρά μια λέξη. Φυσικά αυτό δεν θα μπορεί να το κάνετε πάντα ανάλογα με την περίπτωση. Σαν μπόνους, αν ακολουθήσει αυτή τη μέθοδο και συνδεθεί με άρθρο σας κάποιος αυτό το link έχει περισσότερη αξία για το Google διότι είναι επεξηγηματικό για το τι περιλαμβάνει το άρθρο.

Τα βίντεο σας αν είχαν υπότιτλους θα βοηθούσατς τα άτομα με προβλήματα ακοής. Το Youtube προσφέρει δυνατότητα προβολής υποτιτλισμένων(με επιλογη) βίντεο.

Update: Το μεγάλωμα των γραμμάτων(κειμένου) μπορεί να γίνει και με Ctrl - + ή -. Επαναφέρουμε τη σελίδα στο ορίτζιναλ μέγεθος με Ctrl-0(μηδεν).

Για πιό ριζοσπαστική αντιμετώπιση, αν για παράδειγμα τα χρώματα είναι χάλια και τα γράμματα δεν μεγαλώνουν, στο Firefox κάνω το εξής:

View > Page style > No Style

Έτσι καταργούμε στιγμιαία το style sheet μιας σελίδας και το βλέπουμε στη μορφή πχ που θα είχε τη δεκαετία 90. Δηλαδή, τουλάχιστον ευανάγνωστο αλλά σπαρτιάτικο. Επαναφέρουμε το αρχικό styling επιλέγοντας

View > Page style > No Style>Basic Page Style

licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial 3.0 Greece License